Breith ar an Léitheoireacht

 

 

Breith ar an Léitheoireacht

Is idirghabháil luathlitearthachta, ceadúnaithe, scoil-bhunaithe agus ghearrthéarmach é Reading Recovery ©   nó Breith ar an Léitheoireacht.  Dearadh é do leanaí atá thart ar shé bliana d’aois, atá ar an dream is ísle a ghnóthaíonn i litearthacht i ndiaidh a gcéad bhliain ar scoil. Le Breith ar an Léitheoireacht bíonn diancheachtanna duine ar dhuine ar siúl ar feadh 30 nóiméad sa lá le múinteoir Breith ar an Léitheoireacht a bhfuil oiliúint speisialta faighte aige/aici.

Deartar an tsraith ceachtanna seo go haonair do gach leanbh, bunaithe ar bhreathnóireacht ó phointe ama amháin go ceann eile agus cinntí an mhúinteora oilte.

Is é an sprioc ná go mbeidh leanaí ina léitheoirí agus ina scríbhneoirí éifeachtacha, go mbeidh siad in ann oibriú laistigh de mheán-bhanda a ranga ag leibhéil litearthachta a oireann dá n-aois.

Cruthaíonn an múinteoir RR deiseanna don leanbh fadhbanna a réiteach agus tugann sé/sí dóthain tacaíochta chun cuidiú leis an leanbh iompraíochtaí straitéiseacha a fhorbairt le húsáid ar théacsanna i léitheoireacht agus i scríbhneoireacht araon

 

Oiliúint

 

 Ceachtanna

 

Tuarascálacha

 

Cur chun feidhme

 

Aistear an Linbh

 

 

 
Leideanna Gníomhacha le haghaidh Litearthachta

 

 

 

 

 

Tugann Dermot Bannon cuairt ar St. Joseph’s JNS, Baile Munna, agus molann sé go hard an clár Breith ar an Léitheoireacht

Tugann Dermot Bannon cuairt ar St. Joseph’s JNS, Baile Munna, agus molann sé go hard an clár Breith ar an Léitheoireacht

Mar chuid den fheachtas idirnáisiúnta Léigh Os Ard, tá imeachtaí ar siúl ar fud na hÉireann chun feasacht a mhéadú maidir le leanaí a bhíonn ag streachailt leis an léitheoireacht agus lena chinntiú go bhfaigheann siad an aird a theastaíonn uathu.  Tá Scoil Náisiúnta Shóisearach Iósaf, Baile Munna, Baile Átha Cliath, tar éis dul i bpáirt le Lárionad Eorpach UCL um Breith ar an Léitheoireacht d'fhonn páirt a ghlacadh san imeacht iontach.

D'fhonn tiomantas na leanaí a spreagadh agus a aithint, tá lear daoine mór le rá ag glacadh páirte san fheachtas agus beidh siad ag breathnú ar leanaí fad is a bheidh siad ag léamh dóibh beo ar an idirlíon nó ina gcuid scoileanna. I measc na ndaoine mór le rá atá bainteach leis an imeacht seo tá Gillian Anderson agus an spásaire, an Coirnéal Chris Hadfield.  

Cuidíonn Breith ar an Léitheoireacht, clár atá á mhaoiniú ag an Roinn Oideachais agus á chur i bhfeidhm i lear mór scoileanna ar fud na tíre, le leanaí a raibh deacrachtaí móra léitheoireachta acu teacht suas leis an gcuid eile  dá gcomhghleacaithe sa seomra ranga. Feachtas spraíúil a bheidh in Léigh Os Ard agus tabharfaidh sé deis do na leanaí a gcumas nua sa léitheoireacht a thaispeáint ar bhealaí éagsúla inspioráideacha ar fud na tíre.

Gach bliain fágann thart ar 20% de leanaí an bhunscoil agus gan iad ábalta léamh i gceart. Le breis agus deich mbliana anois, tá Breith ar an Léitheoireacht in Éirinn ag cuidiú leis na mílte leanbh a bhfuil deacrachtaí litearthachta casta acu foghlaim conas léamh.  Léirítear i dtaighde go ndéanann os cionn 93% de leanaí sé bliana d’aois a chuireann clár 18 seachtaine Breith ar an Léitheoireacht i gcrích, dul chun cinn ón dream is lú a ghnóthaíonn ina rang go mbíonn siad in ann teacht suas lena gcomhghleacaithe.

Dúirt Julia Douetil, Stiúrthóir an chláir Breith ar an Léitheoireacht san Eoraip: is iontach an rud é do leanaí a bheith in ann léamh go muiníneach.  Tá leanaí de chuid an chláir Breith ar an Léitheoireacht tar éis an ceann is fearr a fháil ar chonstaicí móra agus tá siad in ann an méid atá ar bun acu inniu a dhéanamh dá bharr sin.  Agus tá tábhacht leis!  Nuair nach mbíonn leanbh in ann léamh ag deireadh na bunscoile bíonn iarmhairtí uafásacha aige sin ar thodhchaí an linbh’.

Seo é an dara feachtas bliantúil de Léigh Os Ard agus tá sé beartaithe leanúint do na himeachtaí bliantúla chun gnóthachtálacha luathléitheoirí a thugann faoi chlár Breith ar an Léitheoireacht a cheiliúradh.

Léiríonn fianaise idirnáisiúnta go bhfuil nasc idir pá íseal, dífhostaíocht agus drochscileanna litearthachta. Is pianbhreith bochtaineachta é gan a bheith in ann léamh a fhanann le duine ar feadh a shaoil.

Taispeántar dúinn sa chlár Breith ar an Léitheoireacht conas is féidir léitheoirí maithe a dhéanamh de leanaí. Is é an clár idirghabhála luathlitearthachta is rathúla é a fhaigheann tacaíocht ón Roinn Oideachais agus SFGM (Seirbhísí um Fhorbairt Ghairmiúil do Mhúinteoirí). Déanfaidh Léigh Os Ard ceiliúradh ar a fheabhas a éiríonn le leanaí a gcuid deacrachtaí a shárú chun a bheith ina léitheoirí níos fearr. 

 Léann leanaí as Scoil Náisiúnta Sóisearach Naomh Iósaf, Baile Munna ar éirigh thar cionn leo leis an gclár Breith ar an Léitheoireacht an leabhar is fearr leo don ailtire clúiteach agus don phearsa mór teilifíse Dermot Bannon, a thug cuairt ar an scoil an 29  Feabhra (inniu).  Tá an príomhoide (Jenny McGee) agus a foireann thiomanta meáite ar chaighdeáin litearthachta a ardú do na leanaí go léir sa scoil. ‘Is léir go bhfuil an Clár Breith ar an Léitheoireacht ag déanamh difir i saol na leanaí,’ a dúirt sí. Thug an Múinteoir Breith ar an Léitheoireacht Eileen Coady faoi deara go bhfuil ‘muinín na leanaí feabhsaithe go mór, mar go bhfuil siad go maith ag léamh anois. Thug cuairt Dermot misneach mór do phobal uile na scoile.’

Dúirt Dermot Bannon: Tá ríméad an domhain orm a bheith páirteach in Léigh Os Ard an chláir Breith ar an Léitheoireacht toisc go bhfuil an léitheoireacht in ann go leor deiseanna a chruthú do leanaí. Tá sé thar a bheith tábhachtach go gcabhrófaí le leanaí foghlaim conas léamh agus scríobh chomh tapa agus is féidir.’  Ag tagairt dá theaghlach féin dúirt sé ‘Is breá le mo chuid leanaí a bheith ag léamh agus cuireann sé iontas orm chomh tapa a fhoghlaimíonn siad chomh hóg má thugtar na huirlisí agus an treoir cheart dóibh’. 

Feabhra 2016

 
 

 

Croí-théacsanna le haghaidh Breith ar an Léitheoireacht

Clay, M. Marie. (2005). Literacy lessons designed for individuals, Cuid a hAon agus Dó. Auckland: Heinemann Education.

Clay, M. M. (2002). Change over time in children's literacy development. Auckland: Heinemann Education.

Clay, M. M. agus Watson, B. (1981). An Inservice Programme for Reading Recovery Teachers. Education 4 (19), 22-27. Athchlóite in Clay, Marie M. (1982).Observing young readers: Selected papers. Exeter, NH: Heinemann Educational Books..