Ithreacha a imscrúdú

 

Réamhrá le hIthir

Déanann páistí ó na naíonáin go dtí rang a sé imscrúdú ar shamplaí ithreach nuair atá staidéar á dhéanamh acu ar an snáithe Imshaolta nádúrtha.

Cliceáil anseo le hamharc ar na hacmhainní ag bun an leathanaigh

 

 

 

Ranganna Naíonán

Snáithaonad: An t-imshaol nádúrtha áitiúil

Bailíonn páistí éagsúlacht ábhar nádúrtha san imshaol áitiúil: láib, gaineamh, clocha agus carraigeacha. Pléann siad na hábhair sin agus déanann siad iad a shórtáil agus a rangú de réir datha, uigeachta agus cruais.

 

Rang a hAon agus Rang a Dó

Snáithaonad: An t-imshaol nádúrtha áitiúil

Déanann na páistí ithir, gaineamh, clocha duirlinge, clocha agus carraigeacha san imshaol áitiúil a bhreathnú, a bhailiú agus a scrúdú. Cuireann siad na samplaí i gcomparáid agus i gcodarsnacht le chéile agus rangaíonn siad iad ina sraitheanna leathana. Déanann siad uigeacht, dath, cruas agus cion taise gach sraithe ábhar a bhreathnú agus a imscrúdú ansin. Déantar breathnóireachtaí a thaifeadadh agus a chur in iúl le líníochtaí simplí, pleananna, taispeántais, mionsamhlacha agus léaráidí. Déantar staidéar ar ithreacha mar ghnáthóga do dhúile beo.

 

Snáithaonad: Carraigeacha agus ithreacha

Déanann na páistí samplaí ithreach ó na himshaolta áitiúla agus ón imshaol mór a bhreathnú, a bhailiú agus a scrúdú. Déanann siad na comhábhair a shórtáil agus a ghrúpáil agus cuireann siad na samplaí i gcomparáid agus i gcodarsnacht le chéile de réir datha agus uigeachta. Tosaíonn siad ar thionchar carraigeacha agus ithreacha ar na plandaí agus ar na hainmhithe a iniúchadh: tosca fisiceacha agus soláthar uisce agus bia.

 

Rang a Trí agus Rang a Ceathair

Snáithaonad: Carraigeacha agus ithreacha

 

Déanann na páistí samplaí ithreach ó na himshaolta áitiúla agus ón imshaol mór a bhreathnú, a bhailiú agus a scrúdú. Déanann siad na comhábhair a shórtáil agus a ghrúpáil agus cuireann siad na samplaí i gcomparáid agus i gcodarsnacht le chéile de réir datha agus uigeachta. Tosaíonn siad ar thionchar carraigeacha agus ithreacha ar na plandaí agus ar na hainmhithe a iniúchadh: tosca fisiceacha agus soláthar uisce agus bia. 

 

Rang a Cúig agus Rang a Sé

Snáithaonad: Carraigeacha agus ithreacha

Ag an leibhéal seo, beidh ar na páistí imscrúduithe níos casta a dhéanamh. Pléitear le carraigeacha agus le hithreacha ar leithligh
Déanann na páistí iniúchadh ar shamplaí ithreach ó ionaid dhifriúla sa dúiche máguaird, agus comhábhair, dath agus cumas coinneála uisce na samplaí sin á gcur i gcomparáid le chéile. Déanann siad imscrúdú ar an ngaol atá ag plandaí agus ag feirmeoireacht le cineálacha ithreach agus éiríonn siad eolach ar bhealaí chun struchtúr na hithreach a athrú.

 

Leagtar amach turgnaimh le hithreacha in Eiseamláir 8 sna Treoirlínte do Mhúinteoirí Tíreolaíochta. Sula gceadaíonn múinteoirí do pháistí ithreacha a láimhseáil, ba cheart go léifeadh siad an chomhairle sábháilteachta sna Treoirlínte do Mhúinteoirí Tíreolaíochta ar leathanach 113 agus sna Treoirlínte do Mhúinteoirí Eolaíochta ar leathanaigh 74 go 81. Le linn imscrúduithe ar ithir, comhtháthaítear ábhar ón gcuraclam Tíreolaíochta leis an Snáithe

 

Dúl Beo agus leis an Snáithaonad Airíonna agus tréithe ábhar ón gcuraclam Eolaíochta. Tá na scileanna a fhorbraítear mar a chéile leis na scileanna in imscrúdú eolaíochta.

 

Is féidir ithir a iniúchadh in situ e.g. nuair atáthar ag déanamh staidéar ar ghnáthóg, nó is féidir samplaí a thabhairt ar ais chun an tseomra ranga. Ba chóir deis a thabhairt do na páistí iniúchadh a dhéanamh ar shamplaí difriúla ithreach ón imshaol áitiúil agus ón imshaol mór. D’fhéadfaí iarraidh ar dhaltaí ithreacha a thabhairt isteach ón mbaile. I gceantair uirbeacha, is ithir shaorga atá i bhformhór na n-ithreacha agus cruthaíodh iad nuair a bhí tírdhreachú á dhéanamh ag tógálaithe ar eastáit tithíochta le linn tógála. I gcásanna áirithe, d’fhéadfadh gur ghá samplaí a fháil ó áiteanna níos faide ar shiúl ionas gur féidir iad a chur i gcomparáid le chéile. Ba cheart an láthair inar aimsíodh ithir san imshaol a bhreacadh síos agus is féidir na samplaí a thaispeáint ar mhapa den timpeallacht ar a léireofar na háiteanna a fuarthas iad nuair a aithnítear iad.

 

Feadfaidh múinteoirí tús a chur le himscrúduithe sa seomra ranga le seisiúin tobsmaointeoireachta, mapa coincheapa nó cairt A-U-F lena fháil amach cén t-eolas atá ag páistí ar ithreacha cheana féin. Oibríonn páistí i mbeirteanna nó i ngrúpaí beaga chun imscrúduithe a dhéanamh.

 


Cliceáil ar na naisc thíos chun Acmhainní a bhaineann le hIthir a Imscrúdú a íoslódáil